Nisâ · 4:12

Nisâ 12. âyet

۞وَلَكُمْنِصْفُمَاتَرَكَأَزْوَٰجُكُمْإِنلَّمْيَكُنلَّهُنَّوَلَدٌۭۚفَإِنكَانَلَهُنَّوَلَدٌۭفَلَكُمُٱلرُّبُعُمِمَّاتَرَكْنَۚمِنۢبَعْدِوَصِيَّةٍۢيُوصِينَبِهَآأَوْدَيْنٍۢۚوَلَهُنَّٱلرُّبُعُمِمَّاتَرَكْتُمْإِنلَّمْيَكُنلَّكُمْوَلَدٌۭۚفَإِنكَانَلَكُمْوَلَدٌۭفَلَهُنَّٱلثُّمُنُمِمَّاتَرَكْتُمۚمِّنۢبَعْدِوَصِيَّةٍۢتُوصُونَبِهَآأَوْدَيْنٍۢۗوَإِنكَانَرَجُلٌۭيُورَثُكَلَٰلَةًأَوِٱمْرَأَةٌۭوَلَهُۥٓأَخٌأَوْأُخْتٌۭفَلِكُلِّوَٰحِدٍۢمِّنْهُمَاٱلسُّدُسُۚفَإِنكَانُوٓا۟أَكْثَرَمِنذَٰلِكَفَهُمْشُرَكَآءُفِىٱلثُّلُثِۚمِنۢبَعْدِوَصِيَّةٍۢيُوصَىٰبِهَآأَوْدَيْنٍغَيْرَمُضَآرٍّۢۚوَصِيَّةًۭمِّنَٱللَّهِۗوَٱللَّهُعَلِيمٌحَلِيمٌۭ

Lafız odağı

Eşlerin ve belirli kardeşlerin payları, çocuk bulunup bulunmamasına göre açıklanır; dağıtım borç ve vasiyetten sonra, mirasçılara zarar verme amacı taşımadan yapılır.

Kök ve dil

ز و ج eşlik bağını; ك ل ل kök alanındaki كَلَالَة doğrudan üst-alt soy bırakmadan ölme durumunu; ض ر ر kökünden مُضَارٍ hakkı eksiltmek için zarar vermeyi ifade eder. وَصِيَّةً مِّنَ اللَّهِ ölçünün korunmuş tavsiye olduğunu belirtir.

Bağlam

On birinci âyetin çocuk ve ebeveyn payları, burada eşler ve kelâle ilişkileriyle tamamlanır. Borç ve vasiyet, payları etkileyebilir; fakat mirasçıyı zarara uğratmanın aracı olamaz.

Özgün mana okuması

‘Bağlar Halkası’ doğum bağından evlilik ve kardeşlik bağına genişler. Âyetin gizli kilidi ‘gayra mudârr’dır: hukukî bir işlem görünümündeki niyet, başkasının hakkını delmeye yönelirse halkanın adaleti bozulur.

Sembolik hipotez

Sembolik hipotez: Miras halkalarının, kişinin ölümünden sonra bile ilişkiler ağında zarar vermeyen bir akış bırakması gerektiğini gösteren emanet devresi olduğu düşünülebilir.

Tefekkür sorusu

Yasal görünen bir tercihi bir başkasının payını azaltmak veya onu cezalandırmak için kullanıyor olabilir miyim?